HARELBEKE – Tijdens archeologisch onderzoek aan de Kollegelaan is een uitzonderlijke vondst gedaan: een volledig intacte Romeinse bijl van meer dan 1.800 jaar oud. Stad Harelbeke liet het kwetsbare object restaureren om het voor de toekomst te bewaren.

Meer en meer wordt duidelijk dat Harelbeke een rijk Romeins verleden heeft. Op de huidige Kollegewijk bevond zich in de Romeinse tijd een bloeiende en welvarende kern. Dat beeld wordt nu opnieuw bevestigd door de vele vondsten die tijdens archeologisch onderzoek aan de Kollegelaan aan het licht kwamen.

Bijzondere vondst in waterput

Onderaan een waterput lag een Romeinse bijl, uitzonderlijk goed bewaard én volledig intact. De bijl dateert van meer dan 1.800 jaar geleden. Naast de bijl werden ook andere waardevolle voorwerpen gevonden, zoals een muziekinstrument, ingelegde ringen, mantelspelden en een bronzen ketel.

Waarom restauratie nodig was

De vondst is niet alleen bijzonder, maar ook erg broos. Hout dat meer dan 1.500 jaar onder de grond heeft gezeten, kan na opgraving snel vervormen of beschadigen. Daarom besliste Stad Harelbeke om de bijl professioneel te laten behandelen en restaureren om te voorkomen dat dit unieke stuk erfgoed verloren gaat.

Precisiewerk, stap voor stap gedocumenteerd

De restauratie gebeurde met grote zorg en vakmanschap. Elke stap werd nauwgezet gedocumenteerd, zodat ook toekomstige onderzoekers inzicht krijgen in de samenstelling en het gebruik van het werktuig. De houten bijlsteel werd gereinigd met water en ontsmet, gestabiliseerd via een voorbehandeling met PEG (een middel dat het hout ondersteunt) en gedroogd in een vriesdrooginstallatie. Daarna volgde een extra versteviging door impregnatie en losse delen werden verlijmd. De steel is vandaag echter zó broos dat het niet langer veilig is om de metalen bijlkop opnieuw te bevestigen. Daarom worden de houten steel en de metalen kop apart bewaard. Dat gebeurt in de juiste omstandigheden in Trezoor.

Bijna uniek in België

Het unieke karakter van deze vondst zit vooral in de bewaring van het hout. Metalen bijlkoppen worden wel vaker gevonden, maar een bijl mét houten steel is bijna uniek in België. Het object biedt niet alleen inzicht in hoe zo’n werktuig gemaakt werd, het is ook een heel tastbare getuige van het dagelijkse leven in Romeins Harelbeke.

Schepen Francis Pattyn: “Deze bijl verbindt het Harelbeke van vandaag met een verleden van bijna twee millennia. Dat we dit zo goed bewaarde stuk kunnen tonen én bewaren, is uitzonderlijk.” – schepen van erfgoed/archeologie, Stad Harelbeke