WAREGEM – In het O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis in Waregem is er een belangrijke stap gezet richting meer comfort en vertrouwen voor patiënten tijdens medische procedures. Het ziekenhuis introduceert een innovatief PROSA-beleid, gericht op het minimaliseren van angst en stress rondom deze handelingen.
De implementatie van het PROSA-project, dat staat voor Procedurele Sedatie en Analgesie, belicht de noodzaak van een zorgproces, dat verder gaat dan louter medische handelingen. Het richt zich op drie belangrijke aspecten: pijn, angst en de focus van de patiënt. Met een multimodale aanpak zorgt PROSA ervoor dat traumatische ervaringen zoveel mogelijk worden voorkomen en benadrukt het belang van comfortzorg naast de medische ingreep zelf.
PROSA: een nieuwe kijk op medische zorg
PROSA staat voor een benadering die respect, verbinding en vertrouwen promoot tussen kinderen, ouders en zorgverleners. Het erkent dat angst en pijn tijdens medische procedures, vaak voortkomen uit een combinatie van factoren, waaronder de persoonlijke achtergrond van de patiënt, de wijze van communicatie, de omgeving en de procedure zelf.
Het is een feit dat procedureel leed vaak wordt onderschat. Studies tonen aan dat zo’n twee derde van de kinderen angst ervaart bij medische handelingen. Ook volwassenen zijn niet immuun; één op de drie heeft last van prikangst, met 10 procent die ernstige stressreacties vertoont. Onderzoek bevestigt bovendien, dat deze angst niet verdwijnt, maar vaak verergert, wat leidt tot een verminderde vertrouwen in de zorg en mogelijk langdurige traumatische herinneringen. Bewustwording hiervan is een fundamenteel onderdeel van de PROSA-filosofie.
Het PROSA-voorschrift is gebaseerd op een model van zeven strategieën, die gezamenlijk procedurele comfortzorg bevorderen:
- Personalisatie van de procedure: Het afstemmen van de aanpak op het specifieke kind en de betreffende procedure.
- Preventie: nagaan of de ingreep daadwerkelijk noodzakelijk is en vooruitkijken naar mogelijke toekomstige procedures.
- Psychologie en cognitie: het creëren van vertrouwen en het verminderen van angst door middel van positieve communicatie.
- Proces en omgeving: een goede voorbereiding en een rustige omgeving zijn cruciaal om angst te vermijden.
- Pijntherapie: het toepassen van lokale pijnstilling, met uitzondering van levensbedreigende situaties.
- Procedurele sedatie: afhankelijk van de noodzaak kan er gekozen worden voor variërende niveaus van sedatie, wat altijd gepaard gaat met de andere PROSA-strategieën.
- Nazorg: het reflecteren op de procedure biedt leermomenten voor zowel de patiënt als zorgverleners.
De omgevingsfactoren: belangrijke componenten van PROSA
In samenwerking met Prof. Dr. Leroy, heeft het ziekenhuis een PROSA-kamer ingericht op de spoeddienst. Deze ruimte, die is onderverdeeld in voorbereidings-, comfort- en medische zones, is ontworpen om patiënten gerust te stellen. Door het gebruik van zachte kleuren, verduisterende rolluiken en sfeerverlichting, gecombineerd met verstelbare meubels en opties zoals lachgas of virtuele realiteit, wordt een comfortabele sfeer gecreëerd. Medisch materiaal is buiten gezichtsveld geplaatst en zorgverleners maken gebruik van taal die verbinding bevordert in plaats van angst aan te jagen. Ook ouders spelen een actieve rol in het proces en blijven de vertrouwenspersoon van het kind.
Een multidisciplinair team en cultuurverandering
Dr. Heidi Devos, kinderarts in het Ziekenhuis Waregem, is een belangrijke pionier binnen het PROSA-project. Sinds meer dan vijf jaar zet zij zich samen met haar team in, voor het ontwikkelen van kindvriendelijke zorg en een aangepaste aanpak van pijnbestrijding bij pediatrische patiënten. Onder haar leiding heeft een team van zorgverleners een uitgebreide opleiding in Amsterdam gevolgd, om officieel als PROSA-team erkend te worden.
Om de PROSA-filosofie te verankeren binnen de organisatie, zijn er verschillende informatiesessies georganiseerd. Het doel is niet alleen om kennis over te dragen, maar ook om een cultuurverandering teweeg te brengen waarin procedureel leed bespreekbaar wordt gemaakt.
Vastbesloten
Het Ziekenhuis Waregem is vastbesloten om PROSA ziekenhuisbreed in te voeren, niet alleen voor pediatrische zorg, maar ook voor volwassen patiënten. Elke patiënt heeft recht op een trauma-vrije behandeling, waarbij het belangrijk is om te kijken naar de persoon achter de procedure.
Dr. Devos benadrukt: “De ervaring van elke patiënt is uniek, met eigen angsten en geschiedenissen. PROSA biedt ons de mogelijkheid om hierop in te spelen en samen met de patiënt en zijn familie naar de beste oplossingen te zoeken.”
Met deze initiatieven zet het O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis een belangrijke stap in de richting van meer empathische en patiëntgerichte zorg, en vormt het een solide basis voor een toekomst waarin angst en pijn bij medische procedures aanzienlijk verminderd kunnen worden.
