KORTRIJK – Ondanks zijn gezegende leeftijd van 97 jaar denkt de Kortrijkse professor emeritus Piet Thomas nog lang niet aan stilzitten. Integendeel. Wie hem vandaag ontmoet, merkt al snel dat de gedrevenheid waarmee hij gedurende zijn hele leven met literatuur, onderwijs en geloof bezig was, nog altijd aanwezig is. Als auteur is Thomas bovendien al lang geen onbekende meer. Wanneer alle publicaties worden samengebracht, heeft hij inmiddels ruim honderd werken op zijn naam staan.
Professor Piet Thomas bouwde gedurende zijn leven een indrukwekkende academische en literaire carrière uit. Na zijn studies filosofie en theologie werd hij in 1953 tot priester gewijd. Daarna verdiepte hij zich verder in de Germaanse filologie, de discipline die de basis zou vormen voor zijn latere werk als literatuurkenner, schrijver en criticus.
Intellectuele ontwikkeling
Na een periode in het onderwijs trok Piet Thomas in 1962 voor één jaar naar Wenen voor de voorbereiding van zijn doctoraat. Die buitenlandse ervaring verruimde zijn blik en droeg bij tot zijn intellectuele ontwikkeling. In de jaren zestig kwam hij vervolgens terecht aan de universiteit in Kortrijk, waar hij trouwens ook de grondlegger was voor het uitbouwen van een bibliotheek en mediatheek. Later werd hij hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan KU Leuven en Kulak, waar hij een sterke reputatie verwierf binnen de literatuurstudie.
Nederlandse en Europese literatuur
Zijn wetenschappelijke en literaire productie bleef ondertussen bijzonder groot. Naast zijn opdrachten als professor schreef hij talloze recensies, essays en opstellen over de Nederlandse en Europese literatuur. Thomas stond daarbij bekend als een kritisch en soms gevreesd poëziecriticus. Geenschrijver, hoe groot zijn naam ook was, ontsnapte daarbij aan zijn scherpe blik en onderbouwde kritiek. Ook auteurs als Hugo Claus en Louis Paul Boon kregen met zijn pen te maken.
Eerlijke Kritieken
“Ik ben altijd eerlijk geweest in de kritieken die ik schreef”, vertelt hij. Dat hij daarbij geen onderscheid maakte tussen bekende en minder bekende auteurs, betekende niet dat zijn kritieken de persoonlijke contacten in de weg stonden. “Ondanks het feit dat ik ook werk van Hugo Claus kritisch besprak, heb ik Claus als één van de eerste sprekers op de universiteit uitgenodigd.”
Toch benadrukt hij dat zijn oeuvre veel verder reikt dan alleen recensies en literaire kritiek. Professor Piet Thomas woont inmiddels in woonzorghotel H. Hart in Kortrijk, maar ook daar blijft hij bijzonder actief. Een groot deel van zijn tijd besteedt hij aan schrijven. Vooral gedichten vloeien nog steeds uit zijn pen. Opvallend is dat veel van zijn recente poëzie een satirische inslag heeft en sterk geïnspireerd is door de actualiteit. Zijn leeftijd weerhoudt hem er duidelijk niet van om met een kritische blik naar de samenleving van vandaag te kijken.
Naast zijn algemene literair-wetenschappelijke werk geldt Piet Thomas als een autoriteit op het vlak van het oeuvre van Stijn Streuvels. Hij stond mee aan de wieg van het Streuvelsgenootschap, dat zich inzet om de literaire erfenis van de bekende Vlaamse auteur levend te houden.
Stijn Streuvels
Maar de professor beperkte zijn werkterrein niet alleen tot de literatuur. Ook het onderwijs en de geloofsopvoeding lagen hem nauw aan het hart. Een belangrijk initiatief daarbij is zijn literaire databank Poëzie en Proza op de Thomas website van de KU Leuven. De naam Thomas, verwijst naar Sint-Thomas van Aquino, de patroonheilige van de theologen, maar is ook een acroniem dat staat voor Theologie, Onderwijs en Mulimedia: Actieve Samenwerking. De actieve samenwerking verwijst naar het creëren van een uitwisselingsruimte waar godsdienstleerkrachten elkaar kunnen vinden. Het deel ‘poëzie en proza’ is zijn literaire databank en bevat religieuze gedichten met commentaren, hertaalde psalmen, gebeden en religieus proza. Dat er behoefte was aan een dergelijke digitale ontmoetingsplaats, werd volgens de professor snel duidelijk. Het aantal bezoekers blijft groeien en hoewel de basis rooms-katholiek is, stimuleert de Thomas website de dialoog met andere religies zoals de islam, het jodendom en het vrijzinnig humanisme.
Geloof en taal
Ook vandaag blijft Piet Thomas zich bezighouden met de manier waarop geloof en taal in de samenleving worden beleefd. Zo vindt hij dat heel wat gebeden en psalmen die nog dagelijks in kerken worden gebruikt, sterk verouderd zijn en daardoor niet meer aansluiten bij de hedendaagse samenleving. “Ik heb al heel wat van die gebeden en psalmen onder de loep genomen”, vertelt hij, “Een deel daarvan heb ik aangepast aan de hedendaagse tijd, omdat de gebruikte liturgische taal te sterk verouderd was. Daarnaast vertaalde ik ook heel wat gebeden , zodat ze opnieuw in onze taal bidbaar werden.”
Op 97-jarige leeftijd blijft Piet Thomas dus schrijven, vertalen, analyseren en kritisch nadenken. Zijn academische loopbaan mag dan achter hem liggen, zijn pen is duidelijk nog lang niet neergelegd.
