Jo Declerck uit Desselgem brengt voor 2027 een nieuwe editie uit van zijn scheurkalender met spreuken uit Zuid-West-Vlaanderen. De kalender, ‘Nen dag menne kjeer’, verschijnt na de positieve ontvangst van de eerste editie.
Van kattenbelletjes naar een kalender
Declercks belangstelling voor de kleurrijke streektaal begon al toen hij jong was. Hij hoorde zijn grootmoeder en andere familieleden geregeld gevatte of humoristische uitspraken doen. Die wilde hij niet verloren laten gaan: hij noteerde opvallende zinnen op kleine papiertjes en hield ze bij in zijn portefeuille.
Later groeide het idee om de verzameling met anderen te delen. Toen in Jeugdhuis Jakkedoe plannen ontstonden voor een lokale website, leidde dat tot desselgem.net. Declerck verzorgde er de rubriek ‘Spreuk van de week’. Die werd al snel bekend in de omgeving en bleef jarenlang bestaan, tot de website verdween. In een lokaal interview vertelde hij destijds al dat hij ervan droomde ooit een scheurkalender met de spreuken uit te brengen.
Dat voornemen bleef een tijd liggen, maar de verzameling groeide intussen verder. Vorig jaar bracht Declerck zijn eerste kalender uit. Bij de voorstelling in het Desselgemse Sportkaffee merkte hij hoe herkenbaar de uitspraken voor veel aanwezigen waren. Sommige spreuken lokten een glimlach uit, andere riepen herinneringen op aan hoe familieleden of dorpsgenoten vroeger spraken.
Een spreuk voor elke dag
De belangstelling voor de eerste editie gaf Declerck voldoende reden om door te gaan. De nieuwe kalender bevat voor iedere dag een uitspraak uit de volkstaal van de streek. De spreuken zijn opgeschreven in dialect, zodat lezers ook een idee krijgen van de klank en uitspraak. Bij iedere zin staat een toelichting over de betekenis. Waar dat nuttig is, vult Declerck die aan met historische achtergrond of uitleg over de herkomst van woorden.
De kalender blijft in de eerste plaats bedoeld als dagelijkse kennismaking met lokale taal en gebruiken, niet als wetenschappelijk naslagwerk. Declerck hoopt vooral dat mensen plezier beleven aan de uitspraken en ze met elkaar delen. Een voorbeeld daarvan zag hij op een lagere school: een leerkracht vertelde hem dat de directeur elke dag een spreuk op het prikbord hangt. Die zorgt geregeld voor geamuseerde reacties in de lerarenkamer.
Regionale verhalen en lezers ver buiten de streek
Waar de vorige kalender maandelijks bekende streekgenoten in de kijker zette, opent elke maand in de editie voor 2027 met een belangrijke gebeurtenis uit Waregem. De inhoud legt opnieuw de nadruk op de omgeving van de stad, maar de spreuken blijken ook buiten de directe regio belangstelling te wekken. Exemplaren van de vorige editie vonden hun weg naar onder meer Ieper, Diksmuide, Izegem, Roeselare en Brugge. Ook West-Vlamingen die naar het buitenland verhuisden, konden de kalender volgen, van de Verenigde Staten tot Italië en Japan.
Naast de kalender is er nu ook een website met informatie over de uitgave. Bezoekers kunnen er bovendien opzoeken welke spreuk bij hun verjaardag hoort. Declerck ziet dat als een laagdrempelige kennismaking met de inhoud en als een manier om nieuwsgierigen alvast een voorproefje te geven.
De kalender is online te bestellen via degaandeman.be. Op die website staan ook de lokale verkooppunten. In Waregem is de uitgave onder meer verkrijgbaar bij Standaard Boekhandel; in Desselgem ligt ze bij Drukkerij Meyhui.



