ZEEBRUGGE – De M941 Tournai, het derde schip van het Belgisch-Nederlandse replacement Mine Counter Measures (rMCM)-programma en het tweede bestemd voor de Belgische Marine, is aangekomen in Zeebrugge. De formele eigendomsoverdracht tussen het consortium Belgium Naval & Robotics (BNR) en de Belgische Staat vindt plaats op 25 september 2026.

Na de M940 Oostende en de Nederlandse M840 Vlissingen vormt de aankomst van de Tournai opnieuw een belangrijke stap in de geleidelijke opbouw van de toekomstige Belgisch-Nederlandse mijnenbestrijdingscapaciteit.

Een capaciteit die vandaag én morgen nodig is

De veiligheid van maritieme toegangswegen, havens en kritieke infrastructuur blijft een strategische opdracht voor België en zijn bondgenoten. Tegelijk evolueren de dreigingen op zee. Moderne zeemijnen worden steeds geavanceerder en kunnen een aanzienlijke impact hebben op militaire operaties, internationale handelsroutes en de bescherming van kritieke maritieme infrastructuur.

Voor een open en maritieme economie als België zijn veilige zeeroutes, havens en onderzeese infrastructuur bovendien essentieel voor de bevoorrading, internationale handel en energievoorziening.

Om die uitdagingen het hoofd te bieden investeren België en Nederland gezamenlijk in een nieuwe generatie mijnenbestrijdingscapaciteiten. Het rMCM-programma combineert innovatieve schepen met autonome systemen op, onder en boven het water en moet beide marines in staat stellen om ook in de toekomst veilig en doeltreffend op te treden.

Daarnaast blijft ook de historische dreiging actueel. Meer dan een eeuw na de Eerste Wereldoorlog worden nog regelmatig explosieven op zee aangetroffen. Op 17 september 2026 werd in de Noordzee nog een zeemijn uit de Eerste Wereldoorlog met een explosieve lading van ongeveer 150 kilogram veilig geneutraliseerd. Het onderstreept dat mijnenbestrijding niet alleen een antwoord biedt op toekomstige dreigingen, maar ook vandaag nog dagelijks bijdraagt aan de veiligheid op zee.

Een nieuwe stap in de vernieuwing van de mijnenbestrijdingscapaciteit

“De Tournai is meer dan een nieuw schip. Zij vormt een nieuwe stap in de opbouw van een geïntegreerde mijnenbestrijdingscapaciteit waarin schepen, autonome systemen en goed opgeleide militairen samenkomen. Terwijl deze nieuwe capaciteit geleidelijk vorm krijgt, investeert de Marine eveneens in de opleiding en aanwerving van de mensen die haar in de toekomst zullen inzetten en onderhouden.” Admiraal Tanguy Botman, Commandant van de Belgische Marine.

Een capaciteit van de nieuwe generatie

De Tournai is het tweede schip van de City-klasse, ontworpen volgens het stand-off-concept. Autonome oppervlaktevaartuigen, onderwaterdrones en luchtplatformen voeren de mijnenbestrijdingsopdrachten uit, terwijl schip en bemanning op veilige afstand van het mijnengevaar kunnen blijven opereren.

België en Nederland behoren tot de eerste landen die deze geïntegreerde capaciteit op operationele schaal ontwikkelen. De verdere ingebruikname vraagt een traject van integratie, testen, opleiding en kwalificatie.

Een gezamenlijke industriële prestatie

“We zijn trots dat de Tournai vandaag deze nieuwe programmamijlpaal bereikt. Deze realisatie is het resultaat van de dagelijkse inzet van Belgische, Nederlandse en Franse teams die samenwerken aan een van de meest innovatieve mijnenbestrijdingsprogramma’s ter wereld. Dankzij het vertrouwen van Defensie en de sterke samenwerking tussen alle partners bouwen wij stap voor stap verder aan de volgende schepen van de klasse.” Marie-Aline Widenlocher, Director Mine Warfare Programmes, Naval Group

“Als verantwoordelijke voor het missiesysteem en de autonome systemen blijft Exail zich inzetten voor de verdere kwalificatie en gefaseerde levering van de capaciteiten die deze nieuwe generatie schepen zullen uitrusten. De aankomst van de Tournai bevestigt de voortgang van een programma dat de grenzen verlegt van wat vandaag mogelijk is op het vlak van maritieme mijnenbestrijding.” Fabrice Bosch, Program Director rMCM, Exail

Een voorbeeld van Europese defensiesamenwerking

Het rMCM-programma werd in 2019 toegewezen aan Belgium Naval & Robotics, het consortium gevormd door Naval Group en Exail. België en Nederland verwerven gezamenlijk twaalf schepen van de City-klasse, waarvan zes voor elke marine.

Het programma brengt Belgische, Nederlandse en Franse expertise samen in de ontwikkeling van een nieuwe generatie mijnenbestrijdingscapaciteiten.

De formele eigendomsoverdracht van de M941 Tournai aan de Belgische Staat vindt plaats op 25 september 2026 in Zeebrugge. Na de overdracht volgen verdere integratie-, opleidings-, test- en kwalificatieactiviteiten om de volledige operationele capaciteit stapsgewijs beschikbaar te maken. Deze activiteiten moeten de geleidelijke ingebruikname van de nieuwe mijnenbestrijdingscapaciteit mogelijk maken.