GULLEGEM – Gisteren opende de Provincie West-Vlaanderen een nieuwe archeologische kijkkast in provinciedomein Bergelen in Gullegem. De kijkkast toont vondsten van een Gallo-Romeins grafveld dat in 2019 werd ontdekt op de plaats van de huidige parking langs de Hemelhofweg. 

Wie vandaag door provinciedomein Bergelen wandelt, ziet vooral groen en rust. Maar bijna 2.000 jaar geleden had deze plek al een bijzondere betekenis. Op de plaats van de huidige parking langs de Hemelhofweg lag toen een begraafplaats. Bij archeologisch onderzoek in 2019 kwamen 36 crematiegraven en twee bijzettingen met aardewerken potjes aan het licht. De vondsten dateren uit de late ijzertijd en de vroege Romeinse periode, tussen ongeveer 200 v.C. en 100 n.C.

Vondsten zichtbaar voor bezoekers

De nieuwe kijkkast brengt een selectie van de archeologische vondsten samen. Bezoekers zien onder meer vier aardewerken potten en botresten uit verschillende graven. De potten vertonen sporen van verbranding, omdat ze mee op de brandstapel stonden. Ze werden in scherven teruggevonden en later zorgvuldig hersteld.

Eén van de objecten is een kruikje in zogenaamde zeepwaar, vermoedelijk gemaakt in Noord-Frankrijk, mogelijk in Bavay. Dat toont dat de mensen die hier leefden deel uitmaakten van een groter netwerk van contacten en uitwisseling. Bijna al het aardewerk werd met de hand gemaakt, zonder draaischijf.

Inzicht in rituelen en dagelijks leven

In de periode waarin het grafveld gebruikt werd, was crematie in onze streken de meest gebruikelijke manier om afscheid te nemen van een overledene. Het lichaam werd op een brandstapel gelegd, vaak samen met voorwerpen zoals aardewerken potten. Vermoedelijk bevatten die voedsel of drank. Na de crematie werd een deel van de resten verzameld en begraven in een kuil. Archeologen vonden daarin houtskool, gecremeerde botfragmenten en aardewerk.

De kijkkast toont niet alleen de vondsten zelf, maar ook het verhaal erachter: hoe archeologen sporen in de bodem lezen, wat graven vertellen over rituelen en hoe mensen in deze streek verbonden waren met een groter netwerk van contacten en uitwisseling.
 
“Met deze kijkkast maken we een bijzonder stuk geschiedenis tastbaar voor iedereen die provinciedomein Bergelen bezoekt”, zegt gedeputeerde voor Erfgoed, Kelly Detavernier. “Archeologie toont dat een plek waar we vandaag wandelen, spelen en ontspannen al duizenden jaren betekenis heeft. Dankzij deze vondsten kijken bezoekers letterlijk oog in oog met het verleden van Bergelen.”

De kijkkast blijft permanent aanwezig in provinciedomein Bergelen.

Erfgoed culinair vertaald

Ook Brasserie Bergelen ging aan de slag met het erfgoedverhaal. Met advies van de Foodarcheoloog ontwikkelde de brasserie een hapje en een drankje geïnspireerd op smaken en ingrediënten uit de Gallo-Romeinse periode. Ze zullen vanaf de zomer een vaste waarde zijn op het menu. Zo blijft het verleden niet beperkt tot de kijkkast, maar wordt het ook een ervaring voor de zintuigen.